Inleiing tot de ontwikkelingsgesjiedenis vaan Cocoa-boter

Zien luuj vandaag ‘n bitsje “wereld” of “gerangsjikt”? Delicieuze chocoladestopies zien al lang "in de hoeze vaan gewoene minse" gewees en zien zelfs bekind bij eder hoes, zelfs aon vrouwe en kindere. De belangriekste ruwmateriaol veur ‘t make vaan sjokolade, de tropische plantse cacaoboum, is echter “verborge in de boudir en ónbekind aon de wereld” en weurt bienao vergete door luuj.
Toen Columbus de Nuie Wereld vaan Amerika ontdèkde, stormde de Europeaone naor 't vruchtbare land vaan Amerika in 'n poging um hun druim um riek te realisere. Europeaone lierde wel väöl vaan de inheemse Amerikaone en maakde d'r gans vaan gebruuk, wat 'n enorm effek produceerde en väöl riekdom kreeg.
Toentertied ginge de Spanjaorde nao Mexico en zaoge dat de Indiase munte op de merret ‘n soort plantzaod waore. Dit soort munt kin in poeder gemaled were en gemengk mèt maïsbloem um cakes te make. De indiane ete graag dit soort cake. ‘t Weert gezeg dat ‘t ete vaan dit soort cake je energiek en onvermoeid maak. De indiane neumde deze plantzaod "chokaatsjil" en de Spanjaorde neumde 't "chokaat". Dit soort boum die ‘chcolaat’ produceert, greujt in ‘t primevale bos en is relatief zeldzaam. Indiaone motte nao 't groete bos goon um 't te vinde um "chokaat" te kieze. De indiane neumde deze boum "Cocoa Hutoli". Later neumde botaniste deze boum "cacaoboum" op basis vaan deze uitspraok. De Spaanse bevestigde groet belaank aon "chokaat". Ze verstuurde ‘t mèt ‘n sjeep teruk nao Spanje en rapporteerde ‘t magische effek vaan “chokaat” aon de keuning. De keuning vaan Spanje smaakde zelf "chokaat" en gaof instrueerde um 'n groet aontal cacaoboumzaod oet Mexico te verzamele en de ierste chocoladeverwèrking en productiefabriek in Spanje te bouwe. Westerlinge höbbe al hónderde chocolade continu innovere en produceerde doezende chocolade snoepvoedsel, wat ‘n gooi rol heet gespeeld bij ‘t verrieke vaan minselek veujsel.
Cocoa is ‘n intresante kleine boum vaan de familie Sterculiacee. ‘t Groetste kenmerk is dat ‘t vrucht en vruch draag op ouwe stengels. De blomme bloeie direct op de stam, en de vruchte greuje ouch direct op de kofferbak. De blomme zien klein en de vruchte zien groet. De vruchte zien ovale, mèt prominente prestische lijne op ‘t oppervlak. Ze zien oranje-yel in kleur. Eeder vruch weeg ongeveer 1 kilo. Eeder cacaoboum kin 60{20}70 vruchte producere, en eeder vruchte bevat 30-50 zaode. Deze zaode zien de ruwmateriale veur sjokolade. Cocaazaod bevatte ‘n soort cacaoboter, waat solide is bij kamertemperatuur, maar begint 37 graod te smelte. De minseleke orale temperatuur is 37,5 graod, dus chocolade gemaakt mèt cacaoboter zal neet smelte es ze in de hand gehawwe weure, maar zal smelte es ze in de mond gehawwe weure. “’t Smelt allein in de mond, neet in de hand” is daorum de mies trotse advertentieslogan vaan chocolade koupliede gewore. Cocoapoeder heet väöl thermische energie. Es dokters cacaopoeder kinne ete veurdat ze op de bedriefstafel of pilote gaon veurdat ze opstaon, kinne ze lang sterke energie behawwe. Daoneve is cacaopoeder riek aon eiwitte, heet ‘n voedend en stimulerend effek en kin gebruuk weure es ‘n high-end drank.
Thee, koffie en cacao zien de drei groete dranke ter wereld. Tea kaom oet in Azië, de koffie vaan oersprunk in Afrika, en cacao kaome oet Amerika. Dit like ‘n slimme regeling te zien. Ongeacht boe ze oersprunk höbbe, plante zien de gemeinsjappeleke riekdom vaan de minsheid en zulle de ganse minsheid deene.
De cacaoboum is ‘n tropische immergreune plant, Sterculiacee. De cacaoboum ontwikkelt zich langzaam en is erg delicaat. ‘t Kin allein cacaobone producere nao 5{{10}7 jaor plante. De opbrèngs is ‘t hoegste es de boum 25 jaor oud is, en dan is ‘t geleidelek afgezwak. Zien vruch ript in 4-6 maonde. ‘t Verriech twie kier per jaor, en ‘t hoof ougsseizoen is vaan oktober tot december. ‘t Richtseizoen vaan Ecuadoriaonse cacaobäöm is ‘n bietje later, euver ‘t algemein vaan december tot januari vaan ‘t volgende jaor. De vruch is gevörmp, 15-30 cm laank, greun aan de boetekant en bevat 30,40 vruchte binne. Nao ‘t oogste mote de cacaobone gefermenteerd en oetgenome weure. Eeder boum kin 1-2 kg droge cacaobone per jaor oogste.
Cocoa heet ‘n hoege voedingswaarde. Zien belaankriekste ingrediënte zien cacaoboter, theobromine en caffeïne, dat wil zègke koolhydrate, vette, eiwitte en minerale zoe wie magnesium, kalium en alkaloïde (zoe wie kerciline) zien allemaol hoeg in de inhoud.
Cocoabone zien ‘t belangriekste ruwmateriaol veur ‘t make vaan sjokolade, en d’r zien ouch semiáumütümááts veur producte en afgemaakde producte. Zoe wie gebroke cacao, cacaopulp, cacaovloeistof of sap, cacaoboter, cacaocakes en cacaomoeder. De euvergebleve cacao kin ouch gebruuk were es ruw materiaal veur cosmetica, es diervoer, en veur ‘t brouwe vaan wien.
Cocaoboter is ‘n natuurlek vet in cacaobone, wat de bloodcholesterol neet vergroet. ‘t Geit ouch sjokolade ‘n unieke vloeibaarheid en smelt-in-the-mouth. Oonderzeuke höbbe aongetoend dat hoewel cacaoboter ‘n hoege verzaodeg vetgehalte heet, ‘t de bloodcholesterol neet vergroet wie aandere verzaodegde vette. Dit is umdet ‘t ‘n hoege inhoud vaan stearzuur heet. Stearzuur is ein vaan de belangriekste vette zure in cacaoboter, wat de bloodcholesterol kin verliege.